Übertwitteraar Erwin Blom versterkte de reeds enorme stapel aan literatuur over social media met zijn ‘Handboek Communities’. De verkoop verliep meer dan voorspoedig: binnen een mum van tijd stond het boek op de eerste plaats op Managementboek.nl en het is nu al aan een herdruk toe.
De vraag is natuurlijk of ‘Handboek Communities’ toegevoegde waarde heeft boven al die andere social media literatuur en of het werkelijk een handboek is waarmee de lezer onmiddellijk aan de slag kan. Wat mij betreft maakt Erwin de belofte voor een groot deel waar.
Eerst over het boek zelf. Dat is prachtig vormgegeven met een lekkere stevige maar buigzame kaft. Niks paperback, gewoon keurig ingebonden zodat het na twee of meer keer lezen – het is per slot een handboek niet waar? – nog steeds heel blijft. En ruim voorzien van notitiepagina’s waar je zelf aantekeningen op kunt maken. Hulde! Fysiek is het dus zeker een handboek, maar met zijn 192 pagina’s is het nog wel leesbaar. Een retourtje Maastricht – Groningen en je hebt het uit. Dit boek is een gezellige reisgenoot waarmee je gezien mag worden en die je graag aan een ander voorstelt.
Een handboek moet het midden houden tussen theorie en praktijk. Nu heeft Erwin zijn sporen ruimschoots verdiend in de (social) media, dus aan praktijkinzichten geen gebrek. Daarnaast heeft hij zowat de halve social media wereld (NL) geïnterviewd en geciteerd, dus ook praktijkcases zijn goed vertegenwoordigd. Het blijft helaas wel bij korte casebeschrijvingen (van maximaal 3 pagina’s) en dat is jammer, want ze smaken naar meer. Nu belooft Erwin dat hij meer informatie en cases zal geven op www.socialmediahub.nl. Ik hoop dat Erwin de tijd vindt en er een mooie community van kan maken.
Wat Erwin siert is dat hij ondanks zijn enorme enthousiasme voor social media toch ruimte reserveert voor wat kritiek. Expliciet in zijn ultrakorte hoofdstukje ‘De nadelen’, maar impliciet tussen de regels door in het hele boek. Wat dat betreft zijn de citaten die je – op een gele (!) achtergrond – toeschreeuwen hier en daar wat ‘over the top’ in verwachtingen. Ik neem er eentje: “[...] een blogpost, Twitter-bericht of korte videoboodschap geeft even zoveel passie en reikt net zo ver als een gesprek tussen twee mensen.” Wat dat betreft geeft het boek een goed beeld van sommige mensen vinden van social media. Erwin’s voorspelling dat we over enige tijd gewoon nog van ‘media’ spreken en de ’social’ vanzelfsprekend beschouwen, kan ik alleen maar beamen. Met dit soort voorspellingen en de kanttekeningen die Erwin plaatst, houdt hij beide benen op de grond en alleen dat al geeft het boek toegevoegde waarde.
Is ‘Handboek Communities – de kracht van sociale netwerken’ een handboek? Erwin zet de lessen die hij leerde uit 15 jaar eigen ervaring en die van 130 specialisten bij elkaar. En lessen zijn er zeker te leren, dat wordt uit het boek wel duidelijk. Een handboek leert de lezer iets van begin tot eind. Het beschrijft de te nemen stappen en illustreert dit met praktijkvoorbeelden. Een ideaal handboek biedt ook een theoretisch kader voor degene die een verdieping zoekt. Daarmee wordt het een naslagwerk voor degene die de stappen al heeft gevolgd en nog eens na wil lezen “hoe het ook alweer zit”.
In de inhoudsopgave van ‘Handboek Communities’ is zeker een structuur te ontdekken van een handboek. In ‘Voorwaarden’ worden wat Erwin noemt de “grondhoudingen” genoemd: wees open, wees bereid om te delen, wees betrokken en flexibel en – niet onbelangrijk – zorg voor voldoende incasseringsvermogen en realisme. Wie iets meer wil weten over Erwin en hoe het allemaal zo gekomen is moet zeker het ‘Voorwoord’ lezen. Al in de eerste zin: “Blom, je moet eens op de zolder van Villa 71 gaan kijken, [...] dat vind je leuk.” zie je dat Erwin een boeiend verteller is. Die energie houdt hij het hele boek vol.
Erwin Blom
Dan volgt het hoofdstuk ‘Wie’, de doelgroep dus. Dat hele hoofdstuk beslaat maar 2 pagina’s! Toen ik dat zag, dacht ik even dat ik hier weer met zo’n boek te maken had dat de doelgroep ondergeschikt maakt aan de tool in de verwachting dat met social media (web 2.0) alles vanzelf goed komt omdat mensen nu eenmaal graag ‘web-twee-punt-nullen’. Maar ik ken Erwin beter en in de andere hoofdstukken staat er meer zinnigs over het richten op je doelgroepen te lezen. Wel jammer dat dit hoofdstuk het bij twee pagina’s laat en zeven – overigens uiterst zinnige – vragen in de ‘checklist’. Juist hier had ik meer verwacht aan hulp – het is per slot van rekening een handboek – over het bepalen van de tactiek en de middelen voor specifieke doelgroepen.
‘Wat’ zou je als een aanvulling op ‘Wie’ kunnen zien. Hier komt de tactiek en de inzet van de specifieke middelen aan de orde. Maar met vier pagina’s en vier regels alweer zo’n ultrakort hoofdstukje. Waarom toch? ‘Waarom’ is overigens de titel van het daaropvolgende hoofdstuk. En nu begrijp ik dat ik de titels niet helemaal serieus moet nemen. Want nu heeft Erwin het over de ‘waarom’ voor de doelgroep, de ‘What’s in it for me?’ Liever had ik ‘Wie’, ‘Wat’ en ‘Waarom’ bij elkaar gezien in een hoofdstuk ‘Je doelgroep’ of zoiets.
Op pagina 90 gaat het over een ‘Drietrapsraket tot community-succes’. Kijk, dat verwacht ik nou (ook) in een handboek! Geïnspireerd door Tom Coates van Yahoo past Erwin het zelf toe. Maar hij waarschuwt wel dat het natuurlijk geen ‘harde wet’ is. De laatste vraag in de checklist is meer een opdracht dan een ‘check’. Nu verwacht ik dit soort opdrachten in een handboek, maar dan wel graag met enige hulp in het vinden van een antwoord. Misschien dat we op www.socialmediahub.nl meer van dit soort opdrachten (en antwoorden!) kunnen verwachten.
Het hoofdstuk ‘Hoe’ beschrijft de drie hoofdvormen van social media (Luisteren, Vertellen, Gesprek) en biedt een kort lijstje van mogelijke gereedschappen. Erwin belooft dat hij dit lijstje zal uitbreiden op www.socialmediahub.nl. Daarna volgt nog een pagina over het promotieplan.
Het hoofdstuk ‘Inhoud’ begint met “Zorg voor goede inhoud (Duh!)”. Je krijgt hier praktische tips, die in het hoofdstuk ‘Communitymanagement’ nog verder worden aangevuld. Wie community-ellende wil voorkomen, kan deze beter maar allemaal lezen.
Bij het hoofdstuk ‘Hoeveel’ kon ik me puur op titel in de inhoudsopgave niet zoveel voorstellen. Maar een antwoord op de vraag “Wanneer is het een succes?” is natuurlijk essentieel. Aha, dus dat bedoelde je! Hier krijg je hulp bij de ‘business case’ (blijkbaar een fout woord in social media land) en het meten van het succes. De vragen in de checklists moeten wat mij betreft allemaal worden beantwoord voordat je überhaupt aan zo’n avontuur moet beginnen. Hier had ik wederom meer hulp en uitleg van de auteur verwacht.
Dat is eigenlijk het belangrijkste dat ik heb aan te merken op ‘Handboek Communities’. Het is nog niet ‘af’ als handboek. De checklists zijn een combinatie van tips, vragen en (forse) opdrachten. Met name in de opdrachten mag je van een handboek meer hulp en achtergrondinformatie verwachten. Ander punt is de inconsistente structuur. De ‘Wie’, ‘Wat’, ‘Waar’, ‘Waarom’, ‘Hoeveel’ is een leuke verdeling, maar wordt niet goed ingevuld. Dat ‘Hoeveel’ helemaal achteraan is gezet doet verder afbreuk aan de structuur. Waarom ik zo hamer op structuur? Omdat het een handboek is dat de lezer van stap naar stap bij de hand moet nemen. Erwin geeft aan dat het boek “zowel van A tot Z als zappend gelezen kan worden”. Ik ben het niet met hem eens, althans niet in de huidige structuur. Verder mist de theoretische verdieping. Het is natuurlijk een gloednieuwe trend, maar er is al voldoende onderzoek gedaan naar het gebruik van social media. Een minimale bronvermelding van wat onderzoek had wat mij betreft al volstaan.
Al met al is ‘Handboek Communities’ zeker een aanwinst voor zowel de beginnende als gevorderde mediaprofessional en iedereen die iets wil doen met social media. Voor de prijs van EUR 19,90 heb je een mooi, handig en inspirerend boekje in handen. Wie getroffen is door de crisis of zijn laatste geld in een eReader heeft geïnvesteerd kan het handboek – geheel in de ’social’ geest – GRATIS downloaden op www.socialmediahub.nl. Via Twitter had Erwin gevraagd om sponsoring in de vorm van advertenties en daar zijn gelukkig voldoende partijen op ingegaan om deze gratis download mogelijk te maken. Daarmee maakt Erwin het adagium “Practice what you preach” helemaal waar.
Handboek Communities – De kracht van sociale netwerken
Erwin Blom
ISBN 978 90 229 5948 0
Zie ook:
